Monday, 18 October , 2021
امروز : دوشنبه, ۲۶ مهر , ۱۴۰۰
شناسه خبر : 19945
  پرینتخانه » اسلایدر, درباره سینما, سینما جریان +, سینمای جهان تاریخ انتشار : ۲۱ آبان ۱۳۹۹ - ۱۳:۱۰ | 463 بازدید |

نمایش «انسان معاصر ژاپن» در آثار «کوبایاشی»

سینما جریان | در بخش اول از مطلب «نگاهی به تاریخ سینمای ژاپن» به ویژگی ها، عناصر و مختصات این سینما پرداختیم و در ادامه قرار است آثار کارگردانان و فیلمسازان سینمای ژاپن را مرور کنیم.
نمایش «انسان معاصر ژاپن» در آثار «کوبایاشی»

در مطلب زیر به دو فیلم شاخص از آثار آوانگارد و برجسته «ماساکی کوبایاشی» (۱۹۱۶ ـ ۱۹۹۵) می پردازیم.

«هاراکیری ـ Harakiri»
سال ۱۶۳۰، ژاپن، صلح بر کشور حاکم شده و بسیاری از سامورایی هایی که در خدمت حکام بودند، سرگردان شده اند و به جهت فقر مجبور به امرار معاش می شوند که (رونین) خوانده می شوند. رونین جوانی به نام (میهو) برای تامین هزینه داروی نوزادش، شمشیر خود را فروخته، به سراغ طایفه (iyi) می رود تا با وانمود به هاراگیری مورد لطف قرار گیرد، اما برای عبرت دیگر رونین ها با تقاضایش موافقت می شود و او را مجبور به عمل انتحار با شمشیر چوبین می کنند. پس از پیچیدگی های فراوان در روایت داستان، انتقام خونش توسط «هانشیرو» پدر خوانده «میهو» از افراد طایفه گرفته و خود نیز با هاراگیری به زندگی اش پایان می دهد.
«کوبایاشی» برای این فیلم (ضد سامورایی) از میزانسن های پیچیده و کاملا بدیع و متناوب با ضربات سختگیرانه و پرتنش استفاده کرده و فلاش بک های تراژیک را به تصویر می کشد.
اینگونه ساختارهای روایی به کوبایاشی اجازه می دهد تا بیننده را بطور مستقیم در نمایش خود دخالت دهد و این سئوال را در ذهن بیننده ایجاد کند که «اگر من به جای آنها بودم چه می کردم؟» تماشاگر، با توجه به گفته های (مشاور) بلافاصله پرونده شخصیت ها را مورد رسیدگی قرار می دهد و هرچه جلوتر می رویم، مخاطب بیشتر به این دام روایی قضاوت گرفتار می شود، که گاه ناعادلانه به نظر می رسد.

فیلم هاراگیری | دوبله فارسی اختصاصی
کوبایاشی در این فیلم کلید بازتاب خود را از پیش زمینه نسبتا ثابت، در مورد «افتخار سامورایی» که نماینده آن زره پوشان قبیله (iyi) است، می گیرد و تماشاگر را وادار به سدوال از خویشتن اش می سازد.
این فیلم فرصتی برای کوبایاشی است که می تواند از هاراگیری، این افتخار منسوخ، انتقاد کند و ملاحظه انسانی او در مورد اینکه «پشت هر جنگجو، یک مرد، یک خانواده و یک داستان نهفته است» را به نمایش در آورد. ما نمی توانیم بدون سئوال از دلایلی که قهرمان و یا ضد قهرمان را تحت فشار قرار داده، صرفا در مورد عملکردش، او را قضاوت کنیم.
اینجاست که ملاحظات انسان گرایانه و ضد ستیز جویانه کوبایاشی را می یابیم. از نظر او برای توجیه اقدامات غیر قابل توجیه، نمی توانیم پشت قوانین سختگیرانه پنهان شویم. او به ما نشان می‌دهد که یک مرد نا امید تا کجا می تواند پیش برود و از مخاطب می خواهد نگاه متفاوت تر و بخشنده تری نسبت به دیگران داشته باشیم. او از ما تحمل طلب می کند. اما نه تحمل کورکورانه و عبث. از ما می خواهد قبل از قضاوت درباره این مرد در آستانه ویرانی و پرتگاه و تباهی، از خود سئوال کنیم «حتی یک یک مرد قدرتمند هم برای محافظت از خانواده اش دیوانه خواهد شد».
کوبایاشی یک فاجعه عمیق و پر تحرک را درک می کند که هنوز بعد از گذشت بیش از ۶۰ سال همان اندازه حیرت انگیز و تازه است.

****

«کوایدان ـ Kwaidan»

قسمت اول / سیاه مو: یک سامورایی همسر وفادار خود را بخاطر انزجار از فقر رها، و با ازدواج با یک دختر از طایفه‌ای ثروتمند، او را ترک می کند که پس از چند سال تصمیم به بازگشت نزد همسر اولش می گیرد…
قسمت دوم / زن برفی: دو مرد هیزم شکن یکی پیر و دیگری جوان، گرفتار طوفان برف می شوند و مجبور به رفتن به داخل پناهگاهی در داخل جنگل می شوند، اما زن عجیبی از راه می رسد که با نفس سردش باعث یخ زدن یکی (پیرمرد) و نجات دیگری می شود و این بخشیدن زندگی در گروی رازداری هیزم شکن جوان است…
قسمت سوم / «هویی چی» بی گوش: جوان نوازنده نابینایی که گرفتار راهبان معبدی دور افتاده شده، هر شب برای روح یک سامورایی داستان های منظوم و حماسی از جنگجویان قدیمی می خواند و این ارتباط باعث خشم راهبان قرار می گیرد و موجب می شود جوان نابینا را وادار به نوشتن دعا بر روی بدنش کنند تا از دیدگان روح سامورایی پنهان شود اما…
قسمت چهارم / یک فنجان چای: «کانایی» یک سامورایی در حال نوشیدن چای خود، تصویر جنگجویی را در فنجان مشاهده می کند، اما آن را جدی نمی گیرد. هنگام شب همان شخص به سراغ «کانایی» می رود که در نبرد با او زخمی می شود، شب بعد سه سامورایی برای انتقام از روح سامورایی به سراغش می روند که باز شکست می خورند…

فیلم زمان زیادی را صرف کرده تا به پرده نمایش برسد (حدود چهار سال تدارکات و یک سال فیلمبرداری). هر چهار داستان کوبایاشی بر اساس رمان های یک آمریکایی ـ ایرلندی که در ژاپن زندگی می کرده یعنی «پاتریک لافکادیو هرن ـ LAFCADIO HEARN » شکل گرفته که داستان هایش سازگاری عجیبی میان روایات شرقی و غربی ایجاد کرده بود و میان عامه مردم از اعتبار بالایی برخوردار بود.
کوبایاشی از این مضامین بیشترین بهره را برده تا بتواند افکار خود را که بن مایه اش «انسان معاصر ژاپن» است به نمایش در بیاورد. هرچند که در روایات، ریتمی خسته کننده و کند تجربه می کنیم اما شیوه آکادمیک بیان آن، موجب بروز نوعی کمال در نمایش اضطراب های ناخود آگاه بیننده می شود. همین روایت های متنوع، پی در پی و بدیع همچون نقاشی هایی با رنگ های متضاد و متنوع بر پرده ظاهر می شود که تا حدودی موجب میخکوب شدن تماشاگر می شود.
در روایت نخستین صداهای مالیخولیایی، مکان های خشک و بی روح و دالان های تنگ و پیچ در پیچ و بیش از همه یأس (نا امیدی) را می بینیم. یأسی که نماینده یک نوع هرزگی فئودالی است. انسان فئودالی که از افتخارات گذر می کند همچون نفس های یخ زده زن برفی در روایت دوم. بانوی برفی بی عیب و نقصی که با هیزم شکن جوان کثیف و خسته مواجه می شود. اگر هیزم شکن پیر را می کشد، به خاطر صراحت و جوانی، هیزم شکن جوان را نجات می دهد. به شرط اینکه هرگز آنچه را که دیده به زبان نیاورد و این همان مواجهه اساسی میان طبیعت و انسان است که مرد جوان با زیر پا گذاشتن عهدش به طبیعت (زن برفی) اعتبارش را زیر سوال می برد. اعتباری که در گروی سکوتش در برابر طبیعت است و شکستن این سکوت سبب از میان رفتن همه چیز است. ناپاکی در برابر پاکی.
نماینده این پاکی در اپیزود سوم نوازنده ی نابینا «هویی چی ـ HOÏCHI» است. در فلسفه یک اصل وجود دارد: ارج به نیاکان، چرا که ما بدون گذشته، بدون تاریخ وجود نداریم. زیبایی موسیقی در شنیدن آن است و راهبان معبد که نمایندگان دشمنی با تاریخ هستند، با محروم کردن HOÏCHI از گوش هایش، از شنیده شدن تاریخ جلوگیری می کنند. که در اپیزود چهارم همچون انعکاس تصویری از گذشته در پیاله چای سامورایی نمود پیدا می کند. پژواک تصویر، همچون آیینه.
هرچند کوبایاشی در روایات از کلیشه استفاده کرده، اما با غالب کردن تمام اندیشه های خود به آنها رنگ و بویی منحصر به فرد می بخشد. رنگ و نمایی با دست مایه موقعیت و وضعیت انسان معاصر.

در مطالب بعدی به معرفی دیگر کارگردانان سینمای ژاپن خواهیم پرداخت.
پایان بخش دوم

منبع ترجمه و تلخیص:
Anne Lesdoux 2018

نویسنده : مهدی عباسی | منبع خبر : سینما جریان
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : دیدگاه‌ها برای نمایش «انسان معاصر ژاپن» در آثار «کوبایاشی» بسته هستند

مجوز ارسال دیدگاه داده نشده است!

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت سینما جریان در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.